Ələvilər İslamın şiə məzhəbinin bir qoludur və əsasən Türkiyə, Suriya və Livanda yaşayırlar. Şimali İraq və Qərbi İran ərazisində, eləcə də, Balkan ölkələrində də ələvi icmaları mövcuddur.
Ələvilərdə qadınlar ibadətlərdə iştirak edir və nisbətən daha yüksək sosial mövqeyə malikdirlər. Kişilər yalnız bir qadınla evlənmək hüququna malikdirlər. Boşanmaq, habelə, adam öldürmək, zina etmək və oğurluq da günah hesab olunur.
Ələviliyin təməl prinsiplərinə insanın ələvi valideynindən doğulması inancı daxil deyil. Daha sonradan da ələvi məzhəbinə qoşulmaq mümkündür.
Ələvi sözü ərəbcə "Əli" (علي) sözündən yaranmışdır. Ərəb dilindən tərcümədə "Əlinin nəslindən olanlar" yaxud "Əlinin tərəfdarları" deməkdir.
Ələvilər ibadətlərini Cəm evində edirlər. Qədr gecələrinə keçən 3 gündə, mühərrəm ayının ilk 12 günündə oruc tutulur. Ələvilər Məhəmmədin son peyğəmbər, Əli ibn Əbu Talibin isə imam olduğuna inanırlar.
Ələvilərin ümumi sayı mübahisəlidir, lakin əksər hesablamalara görə, sayları 5-10 milyon arasındadır. Ələvilərin əksəriyyəti Türkiyədə yaşayır, onlara "qızılbaş" deyirlər. Onların Orta Asiya və Xorasan əsilli dərvişlər vasitəsilə yayıldığı ehtimal olunur.
AzEns.org.az